Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Καθρέφτη, Καθρεφτάκι μου - III

Περί πνευματικής ιδιοκτησίας & διαδικτυακού στρουθοκαμηλισμού

Διαδικτυακή φίλη παραπονιόταν τις προάλλες πως δέχτηκε παρατήρηση και απειλή μήνυσης για το ότι αντέγραψε κείμενο από το ίντερνετ και το ανέβασε στο FB, χωρίς να αναφέρει τίνος ήταν και από πού το πήρε. Η "αποστομωτική", κατά τη γνώμη της, απάντηση που έδωσε στον (φαντάζομαι) άμεσα θιγόμενο ήταν ότι την καλύπτει ο νόμος επειδή δεν κερδίζει τίποτα από την αντιγραφή, με σχόλια τρίτων από κάτω του τύπου "καμένοι εγκέφαλοι, αν θεωρούν τόσο πολύτιμο ό,τι γράφουν ας μην το δημοσιεύουν" κλπ.

Για να μη δίνονται εσφαλμένες πληροφορίες και δημιουργούνται παραπλανητικές εντυπώσεις που μπορεί να βάλουν κόσμο σε μπελάδες, θεώρησα καλό, χωρίς να κουνάω το δάχτυλο και απλώς ενημερωτικά, να τους διευκρινίσω ότι ο νόμος (τον οποίο και παρέθεσα - συγκεκριμένα, ο 2121/1993) επιτρέπει μεν την εύλογη/δίκαιη χρήση (fair use) για εκπαιδευτικούς και αφιλοκερδείς σκοπούς, με τον όρο όμως πάντοτε να αναφέρεται ο αρχικός δημιουργός, διαφορετικά το "εύλογο" της χρήσης αίρεται και όντως θεωρείται λογοκλοπή - και ας μην υπήρξε τέτοια πρόθεση ούτε οικονομικό όφελος. Επίσης ότι ο συντάκτης του πρωτότυπου κειμένου διατηρεί την πνευματική ιδιοκτησία του γραπτού του ακόμα και όταν είναι προσβάσιμο σε όλους, καθώς και το ηθικό δικαίωμα να αναγράφεται το όνομά του.

Το αποτέλεσμα; Πρωί πρωί με την αυγούλα, είδα πως η διαδικτυακή φίλη είχε γίνει... πρώην, διαγράφοντας το σχόλιό μου κι εμένα μαζί.

Κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί αρκετά παλιότερα, με ποιητή ο οποίος αξίωνε αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης σε φωτογραφία που κατέβασε τζάμπα απ' το ίντερνετ, προκειμένου να εικονογραφήσει το εξώφυλλο βιβλίου του. Μου έστειλε μάλιστα προσωπικό μήνυμα ζητώντας υποστήριξη για... τη συμφορά που τον βρήκε (δηλαδή ανακάλυψε ότι και άλλος έχει βάλει για εξώφυλλο σε δικό του βιβλίο την ίδια εικόνα, αυτούσια ή ελαφρώς επεξεργασμένη). Όταν και πάλι του παρέθεσα το νόμο και του εξήγησα ότι αυτό που απαιτούσε δεν γίνεται, καθότι σε έργο που προσφέρεται δωρεάν και δεν έχεις πληρώσει για τα αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης του, δεν μπορείς να απαγορέψεις να το χρησιμοποιήσουν και άλλοι (η εγνωσμένα ψευδής αξίωση πνευματικών δικαιωμάτων εμπίπτει, άλλωστε, στα αδικήματα αντικειμενικής ευθύνης), η απάντησή του ήταν να χλευάσει τα σχόλιά μου, να τα διαγράψει και στη συνέχεια να με μπλοκάρει. Απόρησε κιόλας πώς τολμούσα εγώ η κοινή θνητή να του κάνω "νομικό μάθημα", αφού, ειρωνικότατα, τύχαινε να είναι στο επάγγελμα... δικηγόρος (!).

Αυτό, για να είμαι ειλικρινής, ποτέ δεν το κατάλαβα. Αντί να παραδεχτούν έντιμα το όποιο λάθος τους, να ζητήσουν ένα συγνώμη από τους τυχόν άμεσα θιγόμενους (όπως στην πρώτη περίπτωση) και να προσέξουν να μην το επαναλάβουν, ή να πάψουν να εκτίθενται ανεπανόρθωτα θεωρώντας τους άλλους ανίδεους (όπως στη δεύτερη), απορρίπτουν ή/και εξαφανίζουν κάθε χρήσιμη, εμπεριστατωμένη πληροφορία που εκείνους, ουσιαστικά, θα προστατέψει από νομικά ή άλλα μπλεξίματα ή/και δημόσιο ρεζίλεμα - καθώς και από το να πάρουν εύπιστους/καλόπιστους και απληροφόρητους ανθρώπους στο λαιμό τους - και προτιμούν να ζουν "στρουθοκαμηλικά" στον κόσμο τους, με ό,τι αυτό σημαίνει και συνεπάγεται.

Δεν υπάρχουν σχόλια :