Εσύ Ποιος Είσαι; Εδώ Τι Είναι;

Η απίστευτη "λογική" του FB και των λοιπών συναφών μέσων: "Επειδή υποψιαστήκαμε ότι κάποιος κακόβουλος μπήκε στο σπίτι σας, για να σας προστατέψουμε σας κλειδώνουμε έξω απ' το σπίτι σας και απαιτούμε να αποδείξετε εσείς (ο παθών και θιγόμενος) ότι... το σπίτι είναι δικό σας". Όπως και των υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, οι οποίες για να βεβαιωθούν πως δεν είμαστε ένας τυχαίος hacker όταν συνδεόμαστε από διαφορετική συσκευή - που το νόημα του webmail, να πάρει η οργή, δεν είναι αυτό ακριβώς: να έχουμε πρόσβαση από οπουδήποτε; - ζητούν να τους απαντήσουμε αν... είμαστε εμείς οι ίδιοι και όχι ο hacker. Λες και σε περίπτωση που (χτύπα ξύλο) πέσει το κινητό μας στα χέρια ενός κλέφτη ή εκβιαστή, αυτός με ειλικρίνεια και αυταπάρνηση θα αποποιηθεί τη δική μας ταυτότητα και θα επιστρέψει συντετριμμένος το κλοπιμαίο. Τύφλα να 'χει ο Ionesco. Οι νέες μέθοδοι "προστασίας" του χρήστη πιο πολύ διακυβεύουν παρά ενισχύουν τη διαδικτυακή του ασφάλεια, αποκλείοντάς τον όλο και περισσότερο, όλο και πιο απροκάλυπτα, απ' την εποπτεία και τον έλεγχο των ίδιων του των προσωπικών στοιχείων και δεδομένων. Ουσιαστικά, μας θεωρούν κρετίνους και παντελώς άχρηστους και μας το τρίβουν διαρκώς στα μούτρα. Κι εμείς - είτε με άβουλη υπακοή, είτε από άγνοια, είτε εξ ανάγκης και νόμου - το ανεχόμαστε.

Στερνή μου Γνώση...

Ο περίφημος κυβερνητικός (για την ακρίβεια, solo πρωθυπουργικός) ισχυρισμός περί "σωστής πλευράς της ιστορίας" προδικάζει με σόλοικη αυθαιρεσία ένα μέλλον εκ των πραγμάτων αβέβαιο. Η ιστορία δεν έχει - και δεν μπορεί ούτως ή άλλως να έχει - "σωστή" και "λάθος" πλευρά, διότι τα γεγονότα δεν έχουν συναίσθημα. Κρίνονται μονάχα απ' το χρόνο, από τις μακροπρόθεσμες και ευρύτερες συνέπειές τους.

34η Έκθεση Βιβλίου - Πασαλιμάνι

3-19 Ιουνίου 2022

Το Μυστήριο του κ. Pick (2019)

Αναζητώντας το "μυθιστόρημα του μυθιστορήματος"

Συμπαθέστατο όσο και απροσδόκητο γαλλικό ταινιάκι βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του David Foenkinos, το οποίο ξεδιπλώνει έναν περίπλοκο λογοτεχνικό γρίφο με φόντο τα σαλόνια της παριζιάνικης διανόησης και μια μικρή, "χαμένη στο χάρτη" επαρχιακή κωμόπολη της Βρετάνης - όπου, σε μια "Βιβλιοθήκη Απορριφθέντων Χειρογράφων", η υπερφιλόδοξη επιμελήτρια εκδόσεων Daphne Despero (Alice Isaaz) ανακαλύπτει ένα αριστουργηματικό κείμενο που πραγματεύεται τον πρόωρο, βίαιο θάνατο του Ρώσου ποιητή Pushkin, με τον τίτλο Οι Τελευταίες Ώρες μιας Ιστορίας Αγάπης και την υπογραφή του Henri Pick, ιδιοκτήτη της τοπικής πρώην πιτσαρίας (νυν κρεπερί). Έλα όμως που σύμφωνα με τη χήρα του (Josiane Stoleru), ο μακαρίτης κ. Pick (Jean-Claude Tagand) αγνοούσε παντελώς τον Pushkin και δεν... το είχε καθόλου με τη συγγραφή! Το βιβλίο, ωστόσο, κυκλοφορεί τελικά από μεγάλο εκδοτικό οίκο, σημειώνοντας σαρωτική επιτυχία. Ο μόνος που αμφιβάλλει ανοιχτά για την "πατρότητά" του είναι ο κριτικός λογοτεχνίας και παρουσιαστής βιβλιοφιλικής εκπομπής Jean-Michel Rouche (Fabrice Luchini), ο οποίος ξεκινά έναν μαραθώνιο αγώνα προκειμένου να αποδείξει το δίκιο του. Με την απρόθυμη βοήθεια της δασκάλας και βιβλιοφάγου κόρης του Pick, Josephine (Camille Cottin), που παραπαίει μεταξύ της αφοσίωσης στη μνήμη του πατέρα της και το συντριπτικό βάρος των ενδείξεων εναντίον του, εμμονικά πλέον ο Rouche κυνηγά τη λύση του μυστηρίου - το "μυθιστόρημα του μυθιστορήματος" - βλέποντας στην πορεία την επαγγελματική και προσωπική του ζωή να καταστρέφονται. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο νεαρός συγγραφέας Fred Koskas (Bastien Bouillon), που "κατά τύχη" είναι και άντρας της Daphne, δεν αφήνει τον Rouche σε χλωρό κλαρί, απαιτώντας μια "γνώμη ειδικού" για το πρώτο του βιβλίο, το παραλίγο best seller Η Μπανιέρα... Ως τη στιγμή που με τρόπο αιφνιδιαστικά ανεπιτήδευτο θα ξεσκεπαστεί η αλήθεια, ο Foenkinos διά μέσου του σκηνοθέτη και σεναριογράφου (μαζί με τη Vanessa Portal) Remi Bezancon (Η Πρώτη Μέρα της Υπόλοιπης Ζωής σου, Το Μεγάλο Ταξίδι της Zarafa), μας έχει μέσα σε κάτι παραπάνω από μιάμιση ώρα παραπλανήσει σε βαθμό... κακουργήματος, ταυτόχρονα κάνοντας φύλλο και φτερό εκδότες, συγγραφείς, επιμελητές εκδόσεων, τηλεοπτικές εκπομπές "τέχνης και λόγου", κοινό, μέσα ενημέρωσης, λέσχες φιλαναγνωσίας και δανειστικές βιβλιοθήκες, μ' ένα χιούμορ υπόγεια οξύ όσο και ευθύβολο, δίχως στιγμή να γίνεται κακεντρεχής ή να ξεπέφτει στο φαρσικό στοιχείο όπου - από παράδοση, κιόλας - είναι συνήθως επιρρεπείς οι Γάλλοι (όποτε δηλαδή δεν φτάνουν στο άλλο άκρο, την οριακά ακατανόητη φιλοσοφική/υπαρξιακή εμβάθυνση στα θέματά τους). Παρά το εξειδικευμένο της αντικείμενο, η ταινία δεν απευθύνεται μονάχα στους γνώστες του εκδοτικού χώρου, επανειλημμένα όμως θα τους φέρει μπροστά σε (όχι πάντα ευπρόσδεκτα) οικείες τους καταστάσεις. Το μόνο που με "χάλασε" λίγο - ελάχιστα - ήταν η ωμή, απερίφραστη αποκάλυψη στο τέλος: θα προτιμούσα ένα φινάλε πιο "φλου", πιο παιχνιδιάρικο, περισσότερο συμβατό με το καλόκαρδα πειραχτικό πνεύμα του υπόλοιπου φιλμ. Συγκινητική η συμμετοχή του κινηματογραφικού "μνημείου" Hanna Schygulla (Ο Γάμος της Maria Braun, Η Γη της Επαγγελίας) σ' έναν τιμητικό ρόλο έκπληξη.

Μυστική Αλφάβητος (2022)

Χρονικά & αφηγήσεις

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ

Εκδόσεις: Ψηφιακή Αυτοέκδοση
Έτος Έκδοσης: 2022
Ηλεκτρονικό Βιβλίο (PDF, A4)
Σελίδες: 36
Εξώφυλλο & Εικονογράφηση: Μάριον Χωρεάνθη
Διάθεση: @ Archive.org

Περί Ελευθερίας & Λοιπών Δαιμονίων

Δικό σας.

Τα Πεφταστέρια & Άλλα Παραμύθια (1970)

Τρυφερές ιστορίες για παιδιά & όχι μόνο

Η Μαργαρίτα Δαλμάτη (λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Μαρίας-Νίκης Ζωρογιαννίδη, Χαλκίδα 1921-Αθήνα 2009) ήταν μουσικός - δεξιοτέχνις του τσέμπαλο - πανεπιστημιακός (δίδασκε νεοελληνική λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο του Παλέρμο), ποιήτρια, πεζογράφος, δοκιμιογράφος και πολυγραφότατη μεταφράστρια από πολλές γλώσσες. Στον πόλεμο του '40 υπηρέτησε στον Ερυθρό Σταυρό. Είχε επίσης διατελέσει ειδική γραμματέας του αρχιεπισκόπου Κύπρου Mακαρίου του Γ' και συνέβαλε στη σύσταση του Αρχείου Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ από το 1996 έβγαζε το περιοδικό παλιάς μουσικής & ποίησης Πλατεία Αμερικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σχολή Vignanelli Αθηνών, την οποία ίδρυσε με σκοπό τη διάδοση της παλιάς μουσικής για τσέμπαλο, δεχόταν μαθητές χωρίς χρήματα. Παρ' όλο που το 1972 απέσπασε βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών, το εντυπωσιακά πλούσιο και πρωτοφανώς πολυδιάστατο έργο της δεν της χάρισε την ανάλογη υστεροφημία. Η εξαιρετικά δυσεύρετη σήμερα συλλογή διηγημάτων της Τα Πεφταστέρια & Άλλα Παραμύθια (1970), αν και απευθύνεται κυρίως σε παιδιά, στην ουσία συμπυκνώνει βαθιά ευαισθησία, στοχασμό και σοφία σε χαριτωμένες παραβολές με στοιχεία δανεισμένα απ' τη λαϊκή παράδοση, οι οποίες διαβάζονται πολύ ευχάριστα και από ενήλικες.

Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος (μας;)

Οι πιο εξωφρενικές θεωρίες συνωμοσίας ωχριούν μπροστά στα όσα ζούμε τα δυο τελευταία χρόνια. Κι εμείς οι "ορθολογιστές" που με τόση βεβαιότητα και τουπέ (δεν εξαιρώ τον εαυτό μου) τις χλευάζαμε, τώρα τις βλέπουμε να υλοποιούνται καθημερινά, και μάλιστα με τόκο. Και απορώ και εξίσταμαι που δεν το αναγνωρίζουν όσοι - και δυστυχώς, δεν είναι λίγοι - εξακολουθούν να υπεραμύνονται της καθεστυκυίας "τάξεως" με τέτοιο πάθος και φανατισμό: σαν να ζουν σε παράλληλο σύμπαν, όπου όλα (μα ΟΛΑ) όσα προσάπτουν στην "ανίατη βλακεία" των "psek" κάθονται και τα τρώνε οι ίδιοι στη μάπα αδιαμαρτύρητα, δίχως καν (;) να το αντιλαμβάνονται. Άλλο να μένεις σταθερός στις ιδέες σου (;) και ΕΝΤΕΛΩΣ άλλο να σου κάνουν με απροκάλυπτη, αισχρή ξεδιαντροπιά το μαύρο άσπρο μπροστά στα ίδια σου τα μάτια και πεισματικά να μη θέλεις να το δεις. Αυτήν τη στιγμή, το να κατέβουν οι εξωγήινοι είναι, ειλικρινά, το τελευταίο που θα με ξάφνιαζε.

Bah, Humbug (2021)

Δέκα λέξεις, μια ώρα, μια ιστορία

Αν και μεγαλώνυμος, δεν ήταν παρά ένας σαυροειδής λιμοκοντόρος που περνούσε τον εαυτό του για πολύ σπουδαίο. Ποτέ δεν άνοιγε την πόρτα στα παιδάκια που χτυπούσαν για τα κάλαντα των Χριστουγέννων και τις σπάνιες φορές που καταδεχόταν να τους ανοίξει, τα έδιωχνε με το χειρότερο τρόπο, ώσπου κι αυτά είδαν κι απόειδαν και δεν ξανασχολήθηκαν μαζί του.

Hightown (Seasons 1-2, 2020-2021)

Τρικυμία εν κρανίω, κυματάκια εν αιθρία

Είχα αρχίσει από πέρσι να βλέπω το Hightown (παραγωγής του διάσημου Αμερικανού βετεράνου Jerry Bruckheimer, για το δεδηλωμένα εκσυγχρονισμένων αντιλήψεων συνδρομητικό κανάλι Starz), με κάθε καλή πρόθεση μια και επρόκειτο για αστυνομικό thriller, που διαδραματιζόταν σ' ένα παραθαλάσσιο θέρετρο με ξέφρενη νυχτερινή ζωή και άκρως αυξημένη εγκληματικότητα. Κεντρικοί του ήρωες η Jackie Quinones (Monica Raymund), νεαρή αστυνομικός ειδικευμένη στην πάταξη της λαθραλιείας, και ο Ray Abruzzo (James Badge Dale), "ψημένος" εκπεσών συνάδελφός της από τη Δίωξη Ναρκωτικών. Αν και δεν συνεργάζονται εξαρχής ούτε και συμπαθιούνται ιδιαίτερα, στην πορεία (φυσικά) αναγκάζονται να ενώσουν τις δυνάμεις τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν το Δομηνικανό αρχιμαφιόζο Frankie Cuevas (Amaury Nolasco) και τα τσιράκια του, που σπέρνουν το θάνατο με νοθευμένες ουσίες στα νεανικά στέκια της περιοχής. Παρά τους τραβηγμένους απ' τα μαλλιά (αντι)ήρωες - η Jackie είναι λεσβία, με παραδοσιακά "αντρική" συμπεριφορά απέναντι στις κατά καιρούς κοπέλες της (αυτό κρατήστε το για αργότερα), αλκοολική και τοξικομανής, ενώ ο Ray έχει αχαλίνωτο εθισμό στο σεξ - η πρώτη σεζόν είχε κάποιο ενδιαφέρον χάρη στην πλοκή της και τους καλογραμμένους σχετικά χαρακτήρες του τυπολάτρη αστυνόμου Alan Saintille (Dohn Norwood), του παχύσαρκου πληρωμένου φονιά Osito (Atkins Estimond) και του ταλαίπωρου μικροαπατεώνα Junior McCarthy (Shane Harper), οι οποίοι ενσαρκώνονται από εξίσου επαρκείς ηθοποιούς. Μια επίμονη αίσθηση που μου γεννήθηκε όσο η ιστορία προχωρούσε, επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά στη δεύτερη σεζόν, η οποία βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη: ο ρόλος της Jackie είχε γραφτεί για άντρα. Gay άντρα. Διότι μ' όλη την ελκυστική θηλυκότητα του παρουσιαστικού της, αυτό το πράγμα που έβαλαν τη Raymund (Αστυνομικό Τμήμα Σικάγου, Chicago Fire) να υποδυθεί, δεν είναι γυναίκα που να χτυπιέται κάτω. Μόνο εξωγήινη δεν την έκαναν. Αφήστε δε που τα σενάρια των νέων επεισοδίων μοιάζουν ύποπτα με fan fiction και δη σαχλό, γραμμένο από δεκαπεντάχρονα - όποιος παρακολουθεί τη σειρά έχοντας έστω και αμυδρή ιδέα από fan fiction, θα καταλάβει τι ακριβώς εννοώ. Επίσης το ότι η σεξουαλικότητα της πρωταγωνίστριας, όπως και οι εξαρτήσεις της, γίνεται αβίαστα αποδεκτή από τον επαγγελματικό και κοινωνικό της περίγυρο (πιο πολύ τη στραβοκοιτάνε επειδή είναι Λατίνα) σε μια κατά βάση πουριτανική κοινωνία όπως η αμερικανική, συνιστά περισσότερο πολιτικά ορθό ευσεβή πόθο παρά απόπειρα αντανάκλασης της οποιασδήποτε πραγματικότητας. Πολύ θα ήθελα απ' την ομάδα των σεναριογράφων να είχε δείξει αληθινή πυγμή αναθέτοντας όντως σε άντρα το ρόλο της Jackie, όπως προφανέστατα ήταν η αρχική πρόθεση. Εκεί να τους δω, αντί να "χαϊδεύουν" εντέχνως τα κλισέ των αντρικών φαντασιώσεων με πιο ανώδυνη (κατά τη γνώμη τους) "τόλμη" soft τσόντας, παρουσιάζοντας κάθε λογής χιλιοαναμασημένο στερεότυπο σαν απαύγασμα ριζοσπαστικής έμπνευσης. Κάπως έτσι έχει καταντήσει κι ένα άλλο, αρκετά υποσχόμενο (θεωρητικά τουλάχιστον) εγχείρημα, το In the Dark (2019), με ηρωίδα μια τυφλή κοπέλα (Perry Mattfeld) που μπλέκει με το οργανωμένο έγκλημα στην προσπάθειά της να εξιχνιάσει έναν φόνο - το οποίο διανύει την τέταρτη σεζόν του, μα δεν το άντεξα πέρα απ' τα μισά της δεύτερης. Είναι λες και το κάνουν επίτηδες, για να δουν ως πού είναι ικανή να φτάσει η ανοχή των θεατών στη μετά βίας συγκαλυμμένη ηθικολογία, στην κοινοτοπία και τη μετριότητα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Λίαν προσφάτως και κατόπιν εορτής, υπέπεσε στην αντίληψή μου η προγενέστερη (2017) ισλανδική σειρά Stella Blomkvist, την οποία το Hightown έχει - ας το πούμε ευγενικά - ως πηγή έμπνευσης. Επιφυλάσσομαι για συγκρίσεις.

BLACK SAILS & ΑΛΛΑ ΠΑΡΑΣΑΝΤΑΛΑ @ ΧΑΜΕΝΗ ΛΕΩΦΟΡΟΣ