Cry to Heaven (1982)

Ο ταλαντούχος κ. Treschi

Στην Ιταλία του 18ου αιώνα, ο Tonio Treschi, ένας νεαρός τραγουδιστής της όπερας, καταφέρνει μέσα από πλήθος αντιξοότητες να μεσουρανήσει στο καλλιτεχνικό στερέωμα και να κερδίσει την εύνοια των ισχυρών, ερμηνεύοντας τους σπουδαιότερους μελοδραματικούς ρόλους και σαγηνεύοντας γυναίκες και άντρες με την ομορφιά και τη φωνή του. Όμως ο μεγαλύτερος ετεροθαλής αδελφός του, ο οποίος τον φθονεί θανάσιμα και συγχρόνως εποφθαλμιά την πατρική περιουσία, έχει ορκιστεί να τον καταστρέψει... Εμπνευσμένο ως ένα βαθμό από την ιστορία του μεγάλου Ιταλού castrato Farinelli, πλημμυρισμένο από ήχους, χρώματα και διάχυτο ερωτισμό, το έργο αυτό της περίφημης για τη μαεστρία της σε αφηγήματα μυστηρίου και τρόμου Αμερικανίδας (ιρλανδικής καταγωγής) μυθιστοριογράφου Anne Rice αναπλάθει συναρπαστικά την ατμόσφαιρα της εποχής, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει μια - προσφιλή στη συγκεκριμένη συγγραφέα - υπαρξιακή έως μεταφυσική θεώρηση της ζωής και της τέχνης, συνδυάζοντας αποτελεσματικά τη νευρώδη, καταιγιστική δράση με την ψυχολογική ενδοσκόπηση. Βιβλίο που διαβάζεται απνευστί και συγκλονίζει με τη ζωντάνια των περιγραφών, την αψεγάδιαστη μουσικότητα της γραφής του, τον αχαλίνωτο λυρισμό και το πάθος των ποιητικών του εξάρσεων.

The Glass Lake (1994)

Μεσονυκτικά και άλλα δαιμόνια

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του '50. Στο Λοχ Γκλας, ένα μικρό χωριό της Ιρλανδίας, μια πανέμορφη γυναίκα τριγυρίζει τα βράδια ολομόναχη στις όχθες της Γυάλινης Λίμνης. Η μυστηριώδης παρουσία της συνδέεται στενά με τη μοίρα δυο ντόπιων οικογενειών, οι οποίες κατατρύχονται από το στοιχειωμένο (κυριολεκτικά και μεταφορικά) παρελθόν τους. Ένα αποχαιρετιστήριο σημείωμα που έπεσε σε λάθος χέρια, μια εξαφάνιση η οποία αυθαίρετα αποδόθηκε σε πράξη αυτοκτονίας και μια απρόσμενη φιλία δι' αλληλογραφίας θα οδηγήσουν τη νεαρή ηρωίδα Kit McMahon σε μια ανατριχιαστική ανακάλυψη... Από τη συγγραφέα του κινηματογραφικού Κύκλου των Φίλων, Maeve Binchy, ένα δυνατό ψυχολογικό thriller και συγχρόνως ένα νοσταλγικό οδοιπορικό στους τόπους και τους χρόνους της χαμένης παιδικής αθωότητας και των απόλυτων, αδυσώπητων νεανικών παθών, άρρηκτα συνυφασμένων με τους θρύλους και τις δοξασίες που γέννησε η σμαραγδένια ιρλανδέζικη φύση. Παρά τον όγκο του (757 σελίδες της αμερικανικής έκδοσης) κυλάει εντελώς αβίαστα, κατευθύνοντας βήμα προς βήμα τον αναγνώστη μέσα στην ονειρική αλληλουχία των εικόνων του, κάτω από μια υποβλητική ατμόσφαιρα μυστηρίου.

L'Amour en Relief (1982)

Ανάγλυφοι έρωτες σε μαύρο φόντο

Ο νέος και ωραίος Τυνήσιος Amar χάνει το φως του σε δυστύχημα. Το γεγονός αυτό τον αναγκάζει να περάσει με μια σοκαριστικά απαθή στωικότητα στις πιο σκοτεινές και επικίνδυνες παρυφές του κοινωνικού περιθωρίου, δίνοντάς του συγχρόνως το έναυσμα να επαναπροσδιορίσει την ουσία και το σκοπό της ύπαρξής του καθώς εξερευνά και ξαναμαθαίνει απ' την αρχή τους ανθρώπους, τις έννοιες και τα πράγματα με τη βοήθεια των υπόλοιπων αισθήσεών του. Πρώτο στη σειρά από τα τέσσερα όλα κι όλα μυθιστορήματα του πρόωρα χαμένου από AIDS δημοσιογράφου της Liberation, δοκιμιογράφου και συγγραφέα Guy Hocquenghem, το βιβλίο αυτό κινείται σε πολλαπλά επίπεδα και παρουσιάζει υφολογικές ιδιορρυθμίες οι οποίες αποτελούν ανοιχτή πρόκληση τόσο για τον επίδοξο μεταφραστή, όσο και για τον επαρκή αναγνώστη. Η επίμονη ψυχρότητα της αφήγησης (παρά τη χρήση του πρώτου προσώπου στο μεγαλύτερο μέρος της) και ο ετερόκλητος συνωστισμός θεμάτων και προβληματισμών ίσως απωθήσουν αρχικά τους μαθημένους σε ομαλότερους λογοτεχνικούς δρόμους, αλλά η πέρα για πέρα απροσδόκητη, σχεδόν ποιητικά βίαιη αλληγορία του φινάλε είναι σίγουρο πως θα τους αποζημιώσει.

Trois Sucettes a la Menthe (1972)

Ο δηλητηριώδης παράδεισος της παιδικής ηλικίας

Ένα ορφανό αγοράκι από μικροαστική οικογένεια, ο Olivier, φιλοξενείται προσωρινά στο σπίτι ευκατάστατων συγγενών του, όπου γοητεύεται από το πρωτόγνωρο γι' αυτόν περιβάλλον αλλά και δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στον τρόπο ζωής της "καλής κοινωνίας". Αθώος, συναισθηματικός και γεμάτος φαντασία, ο Olivier θα προσκολληθεί στην υπέρκομψη και εκλεπτυσμένη θεία του Victoria και θα μυηθεί από τον πανέμορφο, ατίθασο κι επαναστατημένο μεγαλύτερο εξάδελφό του Mac σ' ένα ως τότε άγνωστό του σύμπαν, ανακαλύπτοντας τη μαγεία της ποίησης και της τέχνης, τα αναπάντεχα πρόσωπα της αγάπης και την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων. Σε πολύ διαφορετικό ύφος και θεματολογικό μήκος κύματος από το μάλλον σκοτεινό και τολμηρά "οργισμένο" Canard au Sang του ίδιου συγγραφέα (1958), ένα άκρως γλαφυρό ημιαυτοβιογραφικό Bildungsroman (δεύτερο στη σειρά οχτώ μυθιστορημάτων με ήρωα το μικρό Olivier) που πάνω από σαράντα χρόνια αργότερα διατηρεί ανέπαφη τη φρεσκάδα και τη δροσιά του και διαβάζεται με το ίδιο ενδιαφέρον τόσο από ενήλικες, όσο και από μεγάλα παιδιά και εφήβους, ξεναγώντας τον αναγνώστη στα άδυτα των νεανικών ψυχών με τη σιγουριά και τη γνώση ενός πραγματικού εστέτ της γραφής.

Canard au Sang (1958)

Στη ζούγκλα της ασφάλτου

Η "εποχή στην κόλαση" μιας παρέας "χαμένων παιδιών" που έχουν βαλθεί να κυνηγήσουν τα άπιαστα όνειρά τους με οποιαδήποτε θυσία και θεμιτό ή αθέμιτο μέσο, στον αισθητό ακόμα απόηχο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και τον επακόλουθο πυρετό κοινωνικών ζυμώσεων και ανακατατάξεων στα σπλάχνα των ευρωπαϊκών μεγαλοπόλεων. Κοινός παρονομαστής και τιμητής των όχι πάντα ένδοξων περιπετειών τους, ο γραφικός γυμναστής, ερασιτέχνης φιλόσοφος και... επαγγελματίας πότης και "ποδόγυρος" Rocroy, ο οποίος στη δύση της πολυτάραχης ζωής του αναλαμβάνει αυτόκλητος να βάλει τα πράγματα στη θέση τους (ή, τέλος πάντων, όπως ο ίδιος αντιλαμβάνεται τη θέση τους). Βιβλίο σχεδόν ανήκουστα "ηρωικό" για την εποχή του, από τον τριανταπεντάχρονο τότε, πολυγραφότατο και στη συνέχεια πολυβραβευμένο Γάλλο ακαδημαϊκό, ποιητή, συγγραφέα και κριτικό της λογοτεχνίας Robert Sabatier, διαβάζεται ακόμα και σήμερα κρύβοντας επιμελώς την ηλικία του και συνδυάζοντας αρμονικά το χιούμορ με την τρυφερότητα και το φιλοσοφικό διαλογισμό με την κοινωνική καταγγελία, χωρίς κραυγαλέους διδακτισμούς και δίχως καμιά πρόθεση να εκβιάσει τη συναισθηματική συμμετοχή του αναγνώστη.

Ανοίξτε Κανένα Λεξικό!

Αγαπητό ΣΙΝΕΜΑ,

Αγοράζω το περιοδικό από το πρώτο τεύχος του και παρακολουθώ με ενδιαφέρον τα κατά καιρούς αφιερώματα κινηματογραφ(οφιλ)ικής θεματολογίας, καθώς και τις κριτικές των ταινιών. Θεωρώ (ή, μάλλον, θεωρούσα μέχρι πρόσφατα) ότι οι αρθρογράφοι του περιοδικού είναι, όπως εξάλλου οφείλουν, στην πλειονότητά τους όσο το δυνατόν πληρέστερα ενημερωμένοι γύρω από τον κινηματογράφο και οι απόψεις τους σεβαστές και στηριγμένες με αξιόπιστα επιχειρήματα. Αυτός είναι, άλλωστε, και ο λόγος για τον οποίο εξακολουθώ να διαβάζω το ΣΙΝΕΜΑ, παρ’ όλο που συχνά τυχαίνει να διαφωνώ με τη γραμμή πλεύσης του.

Headlong (1999)

Ένα "άγνωστο γνωστό" αριστούργημα

Το μυθιστόρημα Headlong του Michael Frayn είναι ένα ιδιόμορφο thriller, γεμάτο σασπένς και αγωνία, η οποία όμως δεν εξαρτάται από τα γνωστά κλισέ του είδους. Η υπόθεση του έργου έχει ως εξής: Η Kate, ιστορικός τέχνης και ο Martin, συγγραφέας φιλοσοφικών μελετών, πηγαίνουν να περάσουν τις διακοπές τους στο εξοχικό τους σπίτι, μαζί με την κορούλα τους Tilda. Εκεί γνωρίζονται μ' ένα άλλο ζευγάρι που μένει σ' ένα γειτονικό αγρόκτημα, τον Tony και τη Laura, ιδιοκτήτες πινάκων ζωγραφικής μεγάλης αξίας, την οποία οι ίδιοι μεταφράζουν αποκλειστικά σε χρηματικό αντίκρυσμα. Ο Martin και η Kate καλούνται να κάνουν μια πρόχειρη εκτίμηση των πινάκων και τότε ο Martin ανακαλύπτει ότι ο ένας απ' αυτούς, που είναι ανυπόγραφος και οι ιδιοκτήτες του τον χρησιμοποιούν για να... μην μπαίνουν στο σπίτι απ' την καμινάδα οι κουτσουλιές των πουλιών, δεν είναι καθόλου το κακότεχνο αντίγραφο που δηλώνει η ετικέτα στο πίσω του μέρος.

Από τη στιγμή εκείνη κι έπειτα ο πίνακας γίνεται έμμονη ιδέα στον Martin, ο οποίος αφοσιώνεται με πάθος στη μελέτη της ζωής και του έργου του ζωγράφου Pieter Brueghel (πιθανού δημιουργού του περίφημου αυτού κομματιού) και προσπαθεί να εντάξει τον πίνακα μέσα στη γενική κοσμοθεωρία και στάση ζωής του ζωγράφου.

Bowie-Manson: 1-0

Αγαπητό ΠΟΠ & ΡΟΚ,

Με ενδιαφέρον διάβασα το γράμμα του φίλου Στάθη Σόλου στο τεύχος Νοεμβρίου '98 του περιοδικού, όπου παραλληλίζει κατά κάποιον τρόπο το "φαινόμενο" Marilyn Manson με τον David Bowie. Οι παρατηρήσεις του είναι όντως εύστοχες και ως ένα σημείο θα συμφωνήσω μαζί του - πριν όμως από οτιδήποτε άλλο θέλω να διευκρινίσω ότι δεν είμαι ούτε φανατική θαυμάστρια του Bowie, τον οποίο βέβαια εκτιμώ ως καλλιτέχνη που έφερε "καινά δαιμόνια" στο χώρο της σύγχρονης μουσικής, ούτε και ορκισμένη εχθρός του (;) Manson, με τον οποίο θα απαξιούσα να ασχοληθώ αν η τελευταία δισκογραφική παραγωγή του συγκροτήματός του δεν έδινε ορισμένα υποφερτά, ίσως, δείγματα γραφής. Οι ακόλουθες επομένως επισημάνσεις πρέπει να εκληφθούν ως απλές διαπιστώσεις, οι οποίες γεννήθηκαν ενώ παρακολουθούσα στην τηλεόραση το πρόσφατο (και επίμαχο) βίντεο των M. M.

Tadzo (1998)

Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου

Γραφή ζωντανή και γλαφυρή, πειστική ανασύσταση της εποχής (15ος μ.Χ. αιώνας) και μια πολύ επιτυχημένη ανάμειξη ιστορικών και φανταστικών γεγονότων και προσώπων είναι τα κυριότερα χαρακτηριστικά του πρώτου αυτού βιβλίου της Γαλλίδας ζωγράφου Sabine Robert, το οποίο όμως μαρτυρεί μια αξιοσημείωτη ευχέρεια στο γράψιμο και μια ικανότητα στο "στήσιμο" καταστάσεων που κάνει το μυθιστόρημα να διαβάζεται ευχάριστα, χωρίς "κοιλιές".

Είναι η ιστορία ενός νεαρού ευγενούς από τη Φλωρεντία, ο οποίος μέσα από αμέτρητες περιπέτειες καταφέρνει να βρει το νόημα της ζωής και να κατακτήσει τη γυναίκα που αγαπά. Διωγμένος από τη Βενετία εξαιτίας της άρνησής του να υποταχθεί στις ανήθικες προθέσεις του προστάτη του, καρδινάλιου Rafieri, αποκηρυγμένος από την οικογένειά του και ανεπιθύμητος στην Ιταλία, δραπετεύει μαζί με το μικρό ακόλουθό του, αλλά το πλοίο τους ναυαγεί και ο ίδιος βρίσκεται σκλάβος σ' ένα βασίλειο της Ανατολής, για να γίνει στη συνέχεια ευνοούμενος και έμπιστος ενός πρίγκιπα, ο οποίος όμως τον υποπτεύεται για προδοσία και τον παραδίδει ξανά στους Ιταλούς. Από κει πηγαίνει στην Κύπρο όπου νυμφεύεται μια όμορφη μιγάδα και ξαναγυρίζει στην Ανατολή για ν' αποδείξει στον πρίγκιπα Alem την αφοσίωση και την αθωότητά του, αποκαθιστώντας τις σχέσεις του μαζί του.

Το Θεώρημα του Παπαγάλου (1998)

Μαθηματικά για μικρούς & μεγάλους

Με τον προκλητικό για την περιέργεια τίτλο Το Θεώρημα του Παπαγάλου, το δεύτερο βιβλίο του Γαλλοαλγερινού πρώην αρθρογράφου της Liberation και πανεπιστημιακού Denis Guedj δεν αποτελεί παρά μια προσπάθεια προσέγγισης της επιστήμης των μαθηματικών με τρόπο τόσο απομυθοποιητικό όσο και γοητευτικό για τα παιδιά και τους νέους, έτσι ώστε να αμβλυνθεί το δέος που νιώθουν πολλοί (μεταξύ των οποίων και η ταπεινότης μου) μπροστά στον κυκεώνα των δυσνόητων, συχνά μάλιστα και ακατανόητων μαθηματικών τύπων, εξισώσεων και διαγραμμάτων.

Με αφορμή τη... σύλληψη ενός παπαγάλου, την επεισοδιακή επανασύνδεση, ύστερα από μισό αιώνα, δυο παλιών φίλων και ένα μυστηριώδες στοίχημα, ο Max και η Perette ανακαλύπτουν τη συναρπαστική ιστορία και τις θεμελιώδεις αρχές μιας επιστήμης που αποτελεί τη βάση για όλες τις υπόλοιπες, όπως επίσης και για τις τέχνες. Ο συγγραφέας κοσμεί και επαυξάνει την αφήγησή του παραθέτοντας σχήματα, διαγράμματα και παραστάσεις που οπωσδήποτε διευκολύνουν την κατανόηση, ενώ συγχρόνως είναι ελκυστικά για τους νεαρούς αναγνώστες. Γίνεται εκτενής και διαφωτιστική αναφορά στους μεγάλους μαθηματικούς όλων των εποχών, χωρίς να αμελείται και η σχέση της μαθηματικής επιστήμης με τα ιστορικά γεγονότα και τις φιλοσοφικές θεωρίες που καθόρισαν τα δεδομένα της σύγχρονης σκέψης και του πολιτισμού.